-
Wat leren wij van een land dat minder doet?
Een hardnekkige overtuiging loopt als een rode draad door veel onderwijssystemen. Wie betere resultaten wil, zal harder moeten werken. Meer lesuren leveren meer kennis op. Meer huiswerk zorgt voor meer oefening. Meer toetsen geven beter inzicht in de voortgang. Hoe eerder een kind begint, hoe groter de voorsprong die later kan worden opgebouwd. Het klinkt…
-
Waar samenwerking een nieuwe betekenis krijgt
Een gesprek kan een gedachte in beweging zetten. Dat overkwam mij nadat ik het nieuwe handboek Samenwerkingsvormen Onderwijshuisvesting van het Programma Onderwijshuisvesting had gelezen. Mijn eerste indruk was dat ik duidelijke raakvlakken zag met de GRIP-methodiek van Uw-topia. Tijdens een gesprek met Jonas werd echter duidelijk dat ik twee verschillende niveaus van samenwerking met elkaar…
-
Waar een schoolgebouw over spreekt
Wie een gebouw binnenloopt, krijgt direct een indruk van wat daar belangrijk wordt gevonden. Dat gebeurt zonder woorden. Een rechtbank straalt gezag uit. Een bibliotheek nodigt uit tot rust en verdieping. Een ziekenhuis probeert vertrouwen en veiligheid te bieden. De stenen, de ruimtes en de looproutes vertellen samen een verhaal. Dat geldt net zo goed…
-
Het recht om te falen
Een klaslokaal is een bijzondere plek. Kinderen leren er lezen, schrijven en rekenen. Ze ontdekken hoe de wereld in elkaar zit en hoe zij daar zelf een plaats in kunnen vinden. Tussen al die lessen door gebeurt nog iets dat minstens zo belangrijk is. Ze leren omgaan met teleurstelling. Tenminste, dat zou zo moeten zijn.…
-
Waarom moet u altijd mij hebben?
Een goede docent wordt vaak afgemeten aan de rust in de klas. Aan de orde. Aan de cijfers. Aan het aantal leerlingen dat zonder al te veel problemen door het schooljaar heen beweegt. Toch zegt juist de leerling die voortdurend vragen oproept vaak het meest over de kwaliteit van het onderwijs. Vrijwel iedere docent kent…
-
Zweden koos weer voor boeken in plaats van laptops. Waarom?
Zweden was jarenlang een voorbeeldland voor digitalisering in het onderwijs. Wie naar Zweden keek, zag een land dat vooruit durfde te denken. Tablets, laptops en digitale leermiddelen pasten bij dat beeld. Modern onderwijs moest aansluiten bij een moderne wereld. Kinderen groeiden op in een digitale samenleving, dus leek het logisch dat scholen die samenleving naar…
-
Van kracht van betekenis
Deze blog raakte mij. Niet alleen omdat hij iets zegt over motivatie, ook omdat hij raakt aan een fundamentele vraag die we ons in het onderwijs veel vaker zouden mogen stellen. Al generaties lang vragen we kinderen: “Wat wil je later worden?” Een arts, timmerman, leraar, programmeur of ondernemer. Een logische vraag, al voelt het…
-
De plek waar je begint
Een kind kiest zijn ouders niet. Het kiest niet in welke straat het opgroeit. Het kiest niet hoeveel geld er thuis beschikbaar is. Het kiest niet of er boeken in de kast staan, of huiswerk vanzelfsprekend aandacht krijgt aan de keukentafel, of volwassenen in de directe omgeving ervaring hebben met studeren. Het kiest ook niet…
-
Wat noemen wij een stoornis
Een paar dagen geleden luisterde ik naar een gesprek tussen Thijs Launspach en psychiater Floortje Scheepers. Het ging over ADHD, over diagnoses en over de vraag hoe sterk onze samenleving bepaalt wat wij als normaal zien. Tijdens dat gesprek maakte Scheepers een vergelijking die bleef hangen. Ze vertelde dat we het vreemd zouden vinden wanneer…
-
Een plein tussen leren en leven
Een basisschool ontwaakt vaak ruim voordat de eerste les begint. Ouders komen op fietsen aanrijden, kinderen rennen alvast vooruit richting klasgenoten en leerkrachten staan bij de ingang terwijl zij korte gesprekken voeren met ouders die nog snel iets willen delen over hoe een kind in zijn vel zit. Rond het schoolplein ontstaat iedere ochtend een…
-
Balans tussen de lijnen
Ik was bij een boekpresentatie van Martijn Buurman waarin hij sprak over de rol van keepers, niet alleen binnen sport, ook binnen organisaties waar mensen nodig zijn die overzicht houden en ingrijpen voordat situaties uit de hand lopen. Tijdens de presentatie volgde een oefening met een tennisbal die ogenschijnlijk eenvoudig begon en gaandeweg zichtbaar maakte…
-
Waarderen wij wat wij zeggen te willen?
Deel 3 – Ruimte als spiegel van wat wij waarderen In het eerste deel stond de vraag centraal waarvoor onderwijs bedoeld is. In het tweede deel verschoof de blik naar wat wij als samenleving daadwerkelijk belonen. Visie geeft richting. Waardering stuurt gedrag. Wat wij meten en erkennen vormt het systeem. Die keuzes blijven niet abstract.…
-
Waarderen wij wat wij zeggen te willen?
Deel 2 – Selectie- en waarderingscultuur In het vorige deel stond de bedoeling van onderwijs centraal, de onderwijsvisie. Onderwijs kwalificeert, vormt, socialiseert en selecteert. De manier waarop die doelen zich tot elkaar verhouden bepaalt het karakter van het systeem. Die verhouding ontstaat niet alleen uit visie, zij groeit uit wat een samenleving waardevol vindt. In…
-
Waarderen wij wat wij zeggen te willen?
Deel 1 – Onderwijsvisie Ik las een blog van Daan Krijnen over het succes van Noorwegen op de Winterspelen van 2026. Hij zocht de verklaring niet in toeval en ook niet in een uitzonderlijke generatie atleten. Hij wees op cultuur. Op een land waarin kinderen breed worden opgeleid voordat zij zich specialiseren, waarin plezier en…
-
Waarderen wij wat wij zeggen te willen?
Elke samenleving draagt een beeld van het kind in zich. Niet altijd uitgesproken. Niet altijd bewust. Toch stuurt dat beeld de keuzes die zij maakt. Het bepaalt hoe zij spreekt over ontwikkeling, hoe zij succes definieert, hoe zij ruimte organiseert en hoe zij verschillen ordent. Onderwijs is nooit neutraal. Het is een spiegel van wat…
-
De bloemen in het midden van de storm
Ik zag een filmpje dat me onverwacht stil kreeg. Een groep leerlingen stond dicht op elkaar, in een kring die iets verborg. Geduw, geroep, opgewonden stemmen. Het leek alsof er middenin gevochten werd. De docent kwam aangesneld, zoals dat altijd gaat. Niet afwachtend, niet analyserend, gewoon ertussen. Zij duwde zich door de kring heen, haalde…
-
Even ruimte maken
Hoe democratie begint bij de plattegrond van een school Het begint klein. Met een leerling die even wil bidden.Met drie minuten stilte.Met een moment van terugtrekken uit de drukte van een schooldag. En precies daar – in dat kleine menselijke moment – botst ineens van alles op elkaar: recht, ongemak, systemen, overtuigingen. Wat voor het…
-
School is meer dan een gebouw
We spreken vaak over “naar school gaan” alsof het een logistieke handeling is. Een gebouw binnenlopen. Een lokaal in. Boeken open. Les krijgen. Cijfers halen. Klaar. Maar school is nooit alleen een gebouw geweest. School is de plek waar kinderen voor het eerst ontdekken wie ze zijn als ze niet thuis zijn. Waar ze leren…
-
Menselijkheid in hybride werken
Over nabijheid in een tijd waarin afstand normaal werd Toen corona uitbrak, werd thuiswerken geen keuze maar noodzaak. Vrijwel van de ene op de andere dag verplaatste werk zich naar de keukentafel, de studeerkamer of de zolder. Wat velen verraste, was hoe goed dat eigenlijk ging. De resultaten bleven overeind, teams bleken wendbaar en organisaties…
-
De duurzaamste keuze staat er al
Een week geleden schreef ik over duurzaamheid en circulariteit als houding. Over scholen als tijdelijke samenstellingen van materialen. Over restwaarde, biobased bouwen en energie als leeromgeving. Dat verhaal ging vanzelf over nieuwbouw, omdat daar het gesprek vaak begint. Maar wie duurzaamheid écht serieus neemt, moet eigenlijk ergens anders starten. Bij wat er al staat. Want…
-
De berg van Eros
Eros Staring is zestien jaar, op het moment dat ik dit schrijf. Dit weekend werd hij Nederlands kampioen judo “<18”!! Dat is een prestatie waar je stil van wordt. Niet alleen vanwege de titel, wel vooral vanwege alles wat eraan voorafgaat. Want kampioen word je niet in één weekend. Niet door toeval. Niet omdat het…
-
Duurzaamheid en circulariteit
Geen modewoord, maar een manier van kijken Duurzaamheid en circulariteit worden in het onderwijs vaak genoemd in één adem met regels, normen en ambities voor de toekomst. Het gesprek gaat al snel over BENG-eisen, CO₂-reductie, MPG-scores en budgetten. Belangrijk, zonder twijfel. Maar wie daar blijft hangen, mist iets wezenlijks. Want duurzaamheid is geen technische exercitie…
-
Wat zegt een schoolgebouw…
… over hoe we naar kinderen kijken? Wanneer ik rondloop in een school en rondkijk, hoef ik eigenlijk niemand iets te vragen. Ik zie het aan de gangen, aan de lokalen, aan het licht dat wel of niet binnenvalt, aan de deuren die dicht zijn of openstaan, aan de manier waarop stoelen en tafels zijn…
-
Uw-Topia, 2050
In 2050 is de wereld stiller geworden. Niet leeg of teruggetrokken, maar rustiger van toon. De haast die ooit alles doordesemde, is verdwenen uit het dagelijks leven. Niet omdat mensen minder te doen hebben, maar omdat tijd weer van hen is. In die wereld bestaat Uw-Topia niet als een instituut waar je “naartoe moet”. Het…
-
Welke samenleving willen we zijn?
Welke samenleving willen we zijn? Een verhaal over menselijkheid, keuzes en de plekken waar onze toekomst opgroeit De afgelopen jaren zijn we in Nederland steeds meer gaan praten in termen van systemen, problemen, kosten en crises. Alsof een samenleving vooral een ingewikkeld mechanisme is dat voortdurend gerepareerd moet worden. Maar onder al die discussies ligt…
-
The Dream
Over de toekomst die we al kunnen zien De blog van gisteren blijft nog steeds rondzingen in mijn hoofd, alsof die 24 uur in Lunteren niet zomaar een bijeenkomst waren, maar een soort kruispunt waarop gedachten, zorgen, hoop en verantwoordelijkheid elkaar ontmoetten en besloten niet langer langs elkaar heen te leven. Terwijl ik terugdacht aan…
-
De 24 uur van Lunteren
Het eerste hoofdstuk van Uw-Topia De afgelopen donderdagavond en vrijdag stond in het teken van iets dat al langer in ons hoofd leefde, maar nu eindelijk een gezicht begon te krijgen: Uw-Topia. Jonas Grütters en ik hadden besloten om onze ideeën niet langer alleen op papier of in losse gesprekken te laten bestaan, maar ze…
-
Wijs met kennis
Maandag 12 januari zaten we bij een gemeente. Onze eerste klant vanuit Uw-topia. Voor mij de eerste in deze branche, voor Jonas een gesprek als vele anderen. In ons voorgesprek had ik bij hem aangegeven best zenuwachtig te zijn. Door mijn gebrek aan kennis, voelde ik me onzeker. Jonas drukte mij op het hart dat…
